Geven na leven

Wil je zelf bepalen wat er met je bezittingen gebeurt? Dan heb je een testament nodig dat is opgesteld door een notaris. Zonder testament gelden na je overlijden automatisch de wettelijke regels voor de verdeling. In een testament leg je vast wat je aan wie wilt nalaten. Dat kan aan één of meerdere personen, aan een organisatie, of aan een combinatie daarvan. Een handgeschreven verklaring met je handtekening (een codicil) is hiervoor niet rechtsgeldig.

Wil je iets nalaten aan een goed doel zoals Stichting MS Research? Dat kan op twee manieren: via een erfstelling of via een legaat.

Erfstelling
Met een erfstelling maak je een goed doel (mede-)erfgenaam. Het goede doel krijgt dan een deel van de erfenis.

Je kunt in je testament vastleggen dat het goede doel:

• samen met andere erfgenamen erft (ieder een gelijk deel, tenzij je iets anders vastlegt)
• een groter of kleiner deel krijgt dan anderen
• de enige erfgenaam is

Heb je kinderen? Dan kan een notaris je uitleggen wat dit betekent. Kinderen kunnen namelijk meestal aanspraak blijven maken op hun wettelijke kindsdeel (legitieme portie), ook als je in je testament iets anders regelt.

Legaat
Wil je een bepaald bedrag of een specifiek item nalaten aan een goed doel? Dan kies je voor een legaat. Denk aan een bedrag, een sieraad of een schilderij. Je kunt ook een percentage van je nalatenschap als legaat opnemen (dan staat het bedrag nog niet vast).

De ontvanger van een legaat heet een legataris. Een legaat wordt eerst uit de nalatenschap betaald; wat overblijft, wordt daarna verdeeld onder de erfgenamen.

Twijfel je wat het beste past bij jouw situatie? Een notaris kan je de opties uitleggen en je helpen om je wensen goed vast te leggen.

Belangrijk om te weten
Een legataris is niet aansprakelijk voor eventuele schulden uit de erfenis. Erfgenamen kunnen dat wel zijn. Daarom kiezen veel erfgenamen ervoor om een nalatenschap beneficiair te aanvaarden: ze accepteren de erfenis alleen als duidelijk is dat er geen schulden overblijven. Stichting MS Research aanvaardt een nalatenschap als erfgenaam altijd beneficiair.

Als je een testament wilt opstellen, is het fijn om eerst met een notaris te praten. In een oriënterend gesprek kun je je wensen bespreken en krijg je uitleg over wat er mogelijk is. Zo kun je keuzes maken die bij jou passen. Heb je nog geen notaris? Vraag gerust rond in je omgeving, of zoek een notariskantoor via de website van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie.

Na dat gesprek kan de notaris je testament voor je opstellen. Lees de concepttekst goed door. Je kunt het voorbereidende werk ook (deels) online doen. Hiervoor zijn verschillende aanbieders. Vaak is dat voordeliger omdat je zelf al veel invult. Ondertekenen doe je altijd bij de notaris.

Je ondertekent je testament altijd bij de notaris. Vanaf dat moment liggen je afspraken vast. Verandert er later iets in je leven of in je wensen? Dan kun je je testament altijd laten aanpassen.

Een executeur helpt om je nalatenschap na je overlijden netjes af te handelen. Je kunt zelf kiezen wie je die taak geeft, bijvoorbeeld je partner, een kind of een goede vriend(in). Kies bij voorkeur iemand die overzicht houdt en handig is met geldzaken. Je kunt hiervoor ook een notaris of een professionele executeur aanwijzen.