Onderzoeksthema: Progressie van MS

Behandeling op maat Progressie van MS Samenwerking

Het thuis meten van ziekteactiviteit

Kan ziekteactiviteit thuis ook betrouwbaar en veilig gemeten worden? Dat is de vraag die met dit Health~Holland project wordt onderzocht. Regelmatige thuismonitoring kan zorgen voor minder ziekenhuisbezoeken en MRIMRIMagnetic Resonance Imaging: een beeldvormingstechniek om de hersenen en het ruggenmerg in beeld te brengen. De scan laat zien op welke plaatsen er schade of ontstekingen zijn. MRI-scans worden gebruikt om de diagnose MS te stellen en het ziekteverloop te monitoren.-scans, wat stress vermindert en tijd bespaart. Daarnaast kan dit leiden tot snellere aanpassingen in behandelingen.

Investering

Kennis en tijd

Projectnr.

FLEX-MS

Behandeling op maat Progressie van MS Samenwerking

Medicijnen transporteren door de bloed-hersenbarrière

De bloed-hersenbarrièreBloed-hersenbarrièreEen natuurlijke grens tussen het bloed en centrale zenuwstelsel om de hersenen en ruggenmerg te beschermen tegen schadelijke stoffen en ziekteverwekkers uit het bloed. Bij MS kunnen schadelijke afweercellen uit het bloed de hersenen binnendringen. beschermt de hersenen, maar houdt ook medicijnen tegen. Dit BRAINS-project onderzoekt of lichaamseigen transportblaasjes medicijnen door deze barrière kunnen vervoeren naar de hersenen.

Investering

Kennis en tijd

Projectnr.

X-BBB

Progressie van MS

De rol van de kleine hersenen in MS

Het cerebellum (kleine hersenen) is een fijn gestructureerd gebied aan de onderkant van het brein. Het speelt een belangrijke rol bij motoriek, geheugen en informatieverwerking, functies die vaak aangedaan zijn bij mensen met MS. Schade in het cerebellum komt ook vaak voor bij MS, maar is moeilijk te meten. Dr. Myrte Strik onderzoekt hoe deze schade beter in beeld kan worden gebracht.

Investering

€349.977

Projectnr.

23-1217

Epstein-Barr virus (EBV) Progressie van MS

Ontstaat MS door een overactieve respons tegen virussen?

In en rond MS-laesiesMS-laesieEen ontstekingsplek in de hersenen en/of het ruggenmerg. Dit is een gebied aangedaan door MS, waar de myeline rondom de uitlopers van zenuwcellen is verdwenen of aangetast. Vaak is er een litteken ontstaan. Wanneer er in het gebied nog ontstekingsprocessen gaande zijn, spreekt men van een actieve MS-laesie. is een antivirus mechanisme geactiveerd. Cellen die verantwoordelijk zijn voor dit mechanisme, maken een specifiek eiwit aan, genaamd type I interferon (IFN-I). Dit eiwit komt vrij bij een virusinfectie (bijvoorbeeld EBVEpstein-Barr virusEen veelvoorkomend virus dat na besmetting in het lichaam aanwezig blijft. EBV infecteert afweercellen en wordt in verband gebracht met het ontstaan van MS.) en activeert het immuunsysteem. Prof.dr. Elga de Vries onderzoekt of IFN-I zorgt voor het ontstaan van MS-laesiesMS-laesieEen ontstekingsplek in de hersenen en/of het ruggenmerg. Dit is een gebied aangedaan door MS, waar de myeline rondom de uitlopers van zenuwcellen is verdwenen of aangetast. Vaak is er een litteken ontstaan. Wanneer er in het gebied nog ontstekingsprocessen gaande zijn, spreekt men van een actieve MS-laesie..

Investering

€350.000

Projectnr.

23-1211

Behandeling op maat Progressie van MS Samenwerking

Hoe ontstaat gliose

Gliose is een ontstekingsreactie in de hersenen. Door gliose verliezen de gliacellenGliacellenDe ondersteunende cellen van het zenuwstelsel, waaronder astrocyten, microgliacellen en oligodendrocyten. Ze voorzien zenuwcellen van voeding, ruimen afval op, isoleren de uitlopers en houden de hersenstructuur in stand. hun ondersteunende taken. Dit verslechtert de communicatie tussen zenuwcellen, zoals bij MS. Dit project ontwikkelt een nieuw model om gliose te kunnen onderzoeken en is onderdeel van BRAINS, een onderzoeksprogramma voor hersenaandoeningen.

Investering

Kennis en tijd

Projectnr.

GLIODEM

Myeline Progressie van MS

Wat gaat er mis in MS-laesies?

Verstoringen aan de rand van laesiesMS-laesieEen ontstekingsplek in de hersenen en/of het ruggenmerg. Dit is een gebied aangedaan door MS, waar de myeline rondom de uitlopers van zenuwcellen is verdwenen of aangetast. Vaak is er een litteken ontstaan. Wanneer er in het gebied nog ontstekingsprocessen gaande zijn, spreekt men van een actieve MS-laesie. dragen bij aan de groei van de laesieMS-laesieEen ontstekingsplek in de hersenen en/of het ruggenmerg. Dit is een gebied aangedaan door MS, waar de myeline rondom de uitlopers van zenuwcellen is verdwenen of aangetast. Vaak is er een litteken ontstaan. Wanneer er in het gebied nog ontstekingsprocessen gaande zijn, spreekt men van een actieve MS-laesie., terwijl het centrum herstel van myelineMyelineDe beschermende laag rond de uitlopers van zenuwcellen in het centrale zenuwstelsel. Myeline isoleert en voorziet de uitlopers van voedingsstoffen. De laag is cruciaal om signalen snel door te geven van zenuwcel naar zenuwcel. Bij MS raakt de myeline beschadigd. belemmert. Verschillende hersencellen zijn betrokken bij het opruimen en herstel van myelineMyelineDe beschermende laag rond de uitlopers van zenuwcellen in het centrale zenuwstelsel. Myeline isoleert en voorziet de uitlopers van voedingsstoffen. De laag is cruciaal om signalen snel door te geven van zenuwcel naar zenuwcel. Bij MS raakt de myeline beschadigd.. Bij het MS Centrum Noord Nederland wordt de rol van astrocytenAstrocytenSteuncellen in de hersenen die ervoor zorgen dat de reparatie van de myelinelaag goed verloopt. en microgliaMicrogliacellenEen bepaald type hersencellen. Ze worden ook wel de afweercellen van de hersenen genoemd. cellen in dit proces onderzocht.

Investering

€800.000

Projectnr.

23-733e basis

Progressie van MS

Hoe komen T-cellen de hersenen binnen bij MS?

T-cellen helpen de hersenen te beschermen tegen virussen, maar bij MS veroorzaken ze ook ontstekingen. Bij de Nederlandse Hersenbank worden levende T-cellen uit hersenweefsel van overleden donoren gehaald. De onderzoekers willen weten welke T-cellen helpen, welke schade geven en hoe ze de hersenen binnenkomen.

Investering

€300.000

Projectnr.

23-406i plus

Behandeling op maat Erfelijkheid Myeline Progressie van MS

De Nederlandse Hersenbank voor MS

De Nederlandse Hersenbank voor MS stelt goed beschreven hersenweefsel van donoren met MS beschikbaar voor onderzoek. Dit weefsel is cruciaal om op cel- en molecuulniveau in kaart te brengen wat er gebeurt in de hersenen van mensen met MS. Dit kan bijdragen aan betere prognoses en behandelingen.

Investering

€597.730

Projectnr.

23-406i basis

Behandeling op maat Epstein-Barr virus (EBV) Erfelijkheid Kinder MS Progressie van MS

Vingerafdruk van smeulende MS

Alle vormen van MS worden gekenmerkt door een continue achteruitgang, genaamd smeulende MS. Het belangrijk om deze achteruitgang goed te begrijpen om hier behandelingen voor te ontwikkelen. MS Centrum ErasMS gaat een profiel opstellen voor smeulende MS, deze zal bestaan uit een combinatie van klinische verschijnselen, biomarkersBiomarkersEen biologische voorspeller die iets zegt over de ziekte (aanwezigheid, vorm, activiteit) of het ziekteverloop. Het gaat om stoffen die (meestal) makkelijk meetbaar zijn, bijvoorbeeld in het bloed of hersenvloeistof. en genetische kenmerken.

Investering

€800.000

Projectnr.

23-490g basis

Behandeling op maat Progressie van MS

De rol van hersenvocht bij PIRA

Hersenvocht zit in de hersenen en tussen de beschermende hersenvliezen. De plexus choroideus maakt dit vocht en helpt de hersenen te beschermen tegen schadelijke stoffen uit het bloed. Bij mensen met MS werkt die bescherming minder goed. Onderzoekers van MS Centrum Amsterdam en MS Centrum Noord Nederland willen weten waarom.

Investering

€300.000

Projectnr.

23-358h plus