Hersenleeftijd: een nieuwe manier om MS beter te volgen

Wat als we aan de hersenen al kunnen zien wat iemand met MS zelf nog niet merkt? Uit onderzoek van Lonneke Bos en haar collega’s van het MS Centrum Amsterdam, gepubliceerd in Neurology, blijkt dat MRIMRIMagnetic Resonance Imaging: een beeldvormingstechniek om de hersenen en het ruggenmerg in beeld te brengen. De scan laat zien op welke plaatsen er schade of ontstekingen zijn. MRI-scans worden gebruikt om de diagnose MS te stellen en het ziekteverloop te monitoren.-scans meer kunnen laten zien dan tot nu toe werd gedacht.

Kunstmatige intelligentie biedt nieuwe inzichten

In dit onderzoek is MRIMRIMagnetic Resonance Imaging: een beeldvormingstechniek om de hersenen en het ruggenmerg in beeld te brengen. De scan laat zien op welke plaatsen er schade of ontstekingen zijn. MRI-scans worden gebruikt om de diagnose MS te stellen en het ziekteverloop te monitoren.-technologie gecombineerd met kunstmatige intelligentie. Met behulp van een computermodel analyseerden de onderzoekers MRIMRIMagnetic Resonance Imaging: een beeldvormingstechniek om de hersenen en het ruggenmerg in beeld te brengen. De scan laat zien op welke plaatsen er schade of ontstekingen zijn. MRI-scans worden gebruikt om de diagnose MS te stellen en het ziekteverloop te monitoren.-data. Dit model werd ingezet om hersenscans sneller, nauwkeuriger en specifieker te analyseren dan met traditionele methoden mogelijk is. Zo kon de zogenoemde hersenleeftijd worden berekend: een maat die een meer compleet beeld geeft van subtiele veranderingen in de hersenen bij MS, zelfs voordat patiënten zelf klachten ervaren.

Eerder zichtbaar dan klachten

De hersenleeftijd is een maat voor hoe ‘oud’ de hersenen eruitzien op een MRIMRIMagnetic Resonance Imaging: een beeldvormingstechniek om de hersenen en het ruggenmerg in beeld te brengen. De scan laat zien op welke plaatsen er schade of ontstekingen zijn. MRI-scans worden gebruikt om de diagnose MS te stellen en het ziekteverloop te monitoren.-scan. Dit onderzoek bevestigt dat deze maat veranderingen in de hersenen zichtbaar maakt op een moment dat mensen nog geen duidelijke lichamelijke of cognitieve klachtenCognitieve klachtenKlachten over het denkvermogen of het verwerken van informatie. Voorbeelden zijn moeite met concentreren, onthouden, plannen of woorden vinden. ervaren. Tegelijkertijd blijkt de hersenleeftijd nauw samen te hangen met zowel cognitieve achteruitgang als fysieke beperkingen bij MS, waardoor één MRIMRIMagnetic Resonance Imaging: een beeldvormingstechniek om de hersenen en het ruggenmerg in beeld te brengen. De scan laat zien op welke plaatsen er schade of ontstekingen zijn. MRI-scans worden gebruikt om de diagnose MS te stellen en het ziekteverloop te monitoren.-maat meerdere aspecten van de ziekte weerspiegelt.

“Dat we veranderingen in de hersenen al kunnen meten voordat mensen zelf achteruitgang merken, laat zien hoe waardevol deze maat kan zijn,” zegt Lonneke Bos.

Uniek onderzoek met Project Y

Voor het onderzoek werd gebruikgemaakt van het Project Y-cohort van het MS Centrum Amsterdam, waarin deelnemers allen geboren zijn in 1966. Hierdoor kon de conclusie onafhankelijk van leeftijd worden bepaald. Met behulp van een geavanceerde machine learning-techniek werd de hersenleeftijd berekend op basis van MRIMRIMagnetic Resonance Imaging: een beeldvormingstechniek om de hersenen en het ruggenmerg in beeld te brengen. De scan laat zien op welke plaatsen er schade of ontstekingen zijn. MRI-scans worden gebruikt om de diagnose MS te stellen en het ziekteverloop te monitoren.-scans, gecombineerd met uitgebreide klinische gegevens. Dit maakte het mogelijk om het effect van MS op de hersenen nauwkeurig in kaart te brengen.

Toepassing in de toekomst

De resultaten laten zien dat hersenleeftijd een veelbelovende en relatief eenvoudig toepasbare maat is om hersenschade bij en de ernst van MS te volgen. In de toekomst kan deze methode mogelijk worden ingezet in de spreekkamer, om veranderingen in de hersenen eerder te signaleren en mensen met MS beter te begeleiden.

Vervolgstappen

Vervolgonderzoek richt zich op hoe de hersenleeftijd zich in de loop van de tijd ontwikkelt en waarom sommige mensen met MS een hogere hersenleeftijd hebben dan anderen.

Het promotieonderzoek van Lonneke vond plaats binnen een meerjarig onderzoeksproject van Stichting MS Research, in samenwerking met University College London. Haar internationale werkbezoek werd mede mogelijk gemaakt door Stichting MS Research. Meer lezen over: onderzoek naar hersenleeftijd?

Mooie titel

Met een beetje tekst

Ander nieuws

Waar begint de progressie van MS?

Om progressie van MS af te kunnen remmen, willen onderzoekers precies begrijpen waar die langzame achteruitgang begint. Daarom kijken onderzoekers niet alleen naar de hersenen als geheel, maar ook wat er gebeurt op het niveau van individuele cellen. Onderzoeker Mirjam Koster van MS Centrum Noord Nederland onderzocht welke cellen actief zijn in en rondom MS-laesies. Daarmee wil zij beter begrijpen hoe schade in de hersenen kan bijdragen aan progressie van MS.

Lees meer

Internationale auditcommissie zeer positief over Nederlandse MS-centra

De kwaliteit, samenwerking én wetenschappelijke expertise van de Nederlandse MS-centra en de Nederlandse Hersenbank voor MS is bewonderenswaardig, zo oordeelt de internationale auditcommissie. Eens per vier jaar komt deze commissie bijeen om Stichting MS Research te adviseren over de structurele programmasubsidies die de MS-centra ontvangen.

Lees meer

Recordaantal mensen kwamen in beweging voor The May 50K editie 2026

Afgelopen maand kwamen maar liefst 2.783 deelnemers in actie voor meer onderzoek naar MS. Samen wandelden, renden en rolden zij duizenden kilometers en haalden een indrukwekkende € 658.282 op voor onderzoek.

Lees meer